کاهش ارزش یوان؛ جنگ اقتصادی میان پکن و واشنگتن تشدید می‌شود؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از بلومبرگ، تصمیم اخیر چین برای تضعیف ارزش یوان در برابر دلار آمریکا، چشم‌انداز تشدید تنش‌ها در حوزه سیاست‌های ارزی را تقویت کرده است. دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور منتخب ایالات متحده، بارها شرکای تجاری این کشور را به بهره‌گیری ناعادلانه از کاهش ارزش ارزهایشان برای تقویت صادرات متهم کرده بود. وی در مصاحبه‌ای با بلومبرگ در ماه ژوئن به طور خاص چین و ژاپن را مخاطب قرار داد و اعلام کرد که سیاست‌های ارزی این کشورها فشار عظیمی بر شرکت‌های آمریکایی وارد می‌کند. 

با کاهش بیشتر ارزش یوان نسبت به دوره پیشین ترامپ، این اقدام چین بدون شک از نگاه تیم جدید ترامپ و خود وی پنهان نخواهد ماند. ترامپ در دوران ریاست جمهوری‌ خود بارها با تهدید به اعمال تعرفه، فشار بر نرخ‌های ارزی خارجی را یکی از اولویت‌های خود قرار داده بود. 

کاهش ارزش پول ملی چین باعث ارزان‌تر شدن صادرات این کشور و گران‌تر شدن واردات آن می‌شود. این موضوع فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان آمریکایی وارد می‌کند که باید با کالاهای ارزان‌تر چینی در بازارهای جهانی رقابت کنند. 

بازگشت به دهه ۱۹۳۰؟ 

چین کاهش ارزش پول خود را با دلایلی نظیر کاهش تقاضای داخلی و افت نرخ بهره توجیه می‌کند اما سابقه ترامپ نشان داده که او به این دلایل توجهی ندارد. خطر اصلی اینجاست که کاهش یوان می‌تواند عزم ترامپ را برای پیگیری یک سیاست اقتصادی یک‌جانبه تقویت کند؛ سیاستی که شباهت زیادی به اقدامات تجاری دهه ۱۹۳۰ میلادی دارد. 

در آن دوره، آمریکا و دیگر کشورها از طریق کاهش ارزش پول و افزایش تعرفه‌ها، تجارت جهانی را با چرخه‌ای به نام «به‌ فقرکشاندن همسایه» وارد بحران کردند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که جنگ‌های ارزی دهه ۱۹۳۰ موجب کاهش ۱۸ درصدی تجارت جهانی شد. 

اقتصاددانان معتقدند که این روند، اولویت دادن به منافع داخلی را جایگزین همکاری‌های بین‌المللی کرد. نمونه‌ بارز این سیاست‌ها در آن دوره، غیبت فرانکلین روزولت، رئیس‌ جمهور وقت آمریکا، از یک کنفرانس اقتصادی جهانی در لندن بود. 

سایه‌ سنگین ترامپ بر تجارت جهانی 

فضای امروز سیاست‌های اقتصادی به دهه ۱۹۳۰ شباهت بیشتری یافته و به گفته تحلیل‌گران بلومبرگ، ترامپ آماده است تا اصول دیرپای تجارت آزاد را کنار بگذارد و به سمت حمایت‌گرایی حرکت کند. این تغییر می‌تواند بر زنجیره تامین جهانی، از تولیدات آسیایی اپل گرفته تا خودروهای تولیدی جنرال موتورز در مکزیک، تاثیرات منفی گسترده‌ای داشته باشد. 

با این حال، برخی متخصصان معتقدند که دولت جدید ترامپ احتمالا تعرفه‌ها را به میزان کمتری از ارقام اعلام‌شده در کمپین‌های انتخاباتی افزایش خواهد داد اما همچنان خطر محاسبات نادرست میان واشنگتن و پکن وجود دارد که می‌تواند به تشدید تنش‌های اقتصادی منجر شود. 

در نهایت حتی در سناریوی خوش‌بینانه، حرکت از تجارت آزاد به سمت حمایت‌گرایی، برای اقتصاد جهانی خبر خوبی نخواهد بود. همان‌ طور که یکی از تحلیل‌گران بلومبرگ هشدار می‌دهد: «اگر ترامپ تمام‌قد وارد جنگ تعرفه‌ها شود، کل ساختار تجارت جهانی در معرض خطر خواهد بود.»