غزه نیازمند آب، سوخت و خانه‌های پیش‌ساخته/ پای‌ِکار مقاومت غزه ایستاده‌ایم

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ امروز چهارصدوبیست‌ونهمین روز از آغاز تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی به نوار غزه است. اسرئیل که از مقاومت فلسطینیان در برابر نسل‌کشی و محاصره این منطقه به ستوه آمده، طی ۶۶ روز گذشته با تنگ‌تر کردن محاصره غزه و مسدود کردن گذرگاه‌ها یا اجیر کردن باندهای مسلح برای حمله به کامیون‌های حامل سلاح، سعی در تسلیم کردن ملت فلسطین دارد اما موفق نبوده است. 

در این خصوص با یحیی رشدی السراج، شهردار غزه گفت‌وگو کردیم که در تمام روزهای جنگ در کنار ملت فلسطین در نوار غزه بوده است. 

السراج در این گفت‌وگو تاکید کرده که با وجود آواره شدن بیش از ۶۰ درصد کارمندان بخش شهرداری به جنوب نوار غزه اما مابقی کارگران آن در حال خدمات‌رسانی به مردم در شهر غزه هستند. 

تامین آب آشامیدنی و شست‌وشو برای اردوگاه‌ها و اماکن اسکان در شهر غزه، جمع‌آوری زباله‌ها و آوارها از سطح شهر و راه‌ها و تسهیل در توزیع خدمات بشردوستانه، از جمله فعالیت نیروهای شهرداری غزه بوده که بدون دریافت هیچ حقوق و دستمزدی مشغول خدمات‌رسانی به ساکنان غزه هستند. 

شهردار غزه همچنین در این گفت‌وگو، با بیان اینکه زنگ خطر گرسنگی در نوار غزه به صدا درآمده است گفت: ده‌ها هزار نفر بر اثر گرسنگی دچار سو تغذیه هستند. در حال حاضر خانواده‌های غزه شاید بتوانند در ماه دو عدد سیب زمینی، پیاز یا خیار و گوجه خریداری کنند. 

السراج هعچنین از جامعه بین‌المللی خواست که رژیم اشغالگر را برای ورود سوخت مورد نیاز برای استخراج آب چاه‌های غزه تحت فشار قرار دهد. 

متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید. 

وضعیت آب و برق شهر غزه چگونه است؟ آب مورد نیاز مردم چگونه تامین می‌شود؟ آیا شبکه‌های آبرسانی تعمیر شده است؟ چه میزان چاه در شهر غزه فعال است؟ 

تجاوز نظامی اسرائیل به نوار غزه موجب بروز بحران  شدید کمبود آب و گسترش تشنگی شده، زیرا اسرائیل منابع آب را نابود می‌کند. در شهر غزه اسرائیل حدود ۱۰۵ هزار متر طولی از شبکه‌های آب و ۴ مخزن و ۶۲ حلقه چاه آب را ویران کرد. شهرداری همچنین از محدودیت رسیدن سوخت برای استخراج آب از چند چاه موجود با سختی مواجه است.

تاسیسات برق در نوار غزه هم در حملات اسرائیل نابود شده و بخشی از برق غزه از اسرائیل می‌رسید که از همان ابتدای جنگ اسرائیل، جریان واردات برق متوقف شد و همچنین با استفاده از تمام سوخت نیروگاه‌ها، غزه ظرف یک هفته از آغاز جنگ در خاموشی کامل فرو رفت. در این مدت مردم فقط با پنل‌های خورشیدی  یا روشن کردن شمع یا چراغ قوه به سر می‌برند.

با وجود همه چالش‌ها و دشواری‌ها، شهرداری غزه به منظور کمک‌رسانی به مردم و تقویت مقاومت و پایداری آنها در برابر تجاوز اسرائیل با مقادیر اندک سوخت که به زحمت به دست می‌آورد، از چند چاه باقیمانده آب استخراج می‌کند. 

همچنین مقادیری آب هم از بیرون نوار غزه می‌رسد که البته رژیم اشغالگر در این مدت دو ماهه اخیر، رسیدن آب به نوار غزه را هم ممنوع کرده بود اما در نتیجه فشار جامعه بین‌المللی، مقادیر محدودی وارد می‌شود و از همین‌رو معمولا مردم برای آشامیدن آب را جیره‌بندی می‌کنند. 

در حال حاضر شهر غزه به مقادیر بیشتری سوخت و ابزارهای لازم برای تعمیر چاه‌های ویران شده نیاز دارد تا پاسخگوی نیازهای روزافزون شهروندان باشد اما کسی به خواسته ما پاسخ نمی‌دهد. 

با این حال شهرداری غزه با هماهنگی نهادهای داخلی و بین‌المللی موفق شده تا بخش‌هایی از شبکه‌های آب‌رسانی را به طور موقت تعمیر کند و تقریبا ۳۰ چاه هم تعمیر شدند اما در مقطع فعلی، با شرایط دشواری روبه‌رو هستیم، زیرا رژیم اشغالگر نیروهای فعال در بخش آب شهرداری را هدف می‌گیرد. افزون بر این، منابع، مواد و ابزارهای لازم برای تعمیر و نگهداری هم بسیار اندک است. 

به دنبال عملیات اخیر اسرائیل در محاصره شمال غزه، بسیاری از اهالی آنجا به شهر غزه پناه آوردند. با توجه به کمبود اماکن اسکان، آنها در کجا اسکان داده شدند؟ 

اقدام اسرائیل در وادار کردن اهالی استان شمال غزه به آوارگی از  شهر و  مکان‌های قابل سکونت، بحران انسانی و محیط زیستی را در شهر غزه بدتر کرده است. در حال حاضر تعداد ساکنان شهر غزه بیش از ۴۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود. بنابراین سرازیر شدن آوارگان به سمت غزه فشارها بر خدمات‌رسانی در زمینه‌های آب، فاضلاب و امور بهداشت و درمان را بیشتر کرده است.

آوارگان در اردوگاه‌ها و مراکز پناهندگی در مناطق غرب شهر غزه اسکان داده شدند. آنها در میادین چادر زدند یا در مراکز فرهنگی، تفریحی و آموزشی ویران شده در حملات اسرائیل پناه گرفتند اما چالش اصلی شهرداری در ویرانی گسترده زیرساخت‌ها در حملات اسرائیل است که خدمت‌رسانی را دشوار کرده، از جمله تخریب جاده‌ها و راه‌ها و انباشته شدن زباله‌ها و آوار خانه‌ها در مسیرها که موجب بروز فاجعه محیط زیستی افزون بر مسدود شدن راه‌ها شده بود و شهرداری با مشقت فراوان و با امکانات اندک برای کاستن از این فاجعه عمل کرده است. 

وضعیت کمک‌رسانی نهادهای خیریه و نهادهای امدادرسان بین‌المللی در توزیع سبد غذایی یا غذا در بین آوارگان و ساکنان غزه چگونه است؟ 

به دلیل اوضاع فاجعه بار ناشی از جنگ مستمر شهر غزه هم با بحران انسانی بی‌سابقه‌ای مواجه است. تعداد آوارگان و نیازمندان به کمک‌های بشردوستانه زیادتر شده و نهادهای خیریه با تلاش برای کاستن از رنج مردم اقدام کرده‌اند اما چالش‌ها بسیار بزرگ خواهد بود. همچنان دستیابی به مواد غذایی اصلی و دارو دشوار است. وارد نشدن گاز مخصوص پخت و پز کار را دشوارتر کرده، به طوری که از درختان باقیمانده در غزه به عنوان سوخت برای غذا استفاده می‌شود که این امر موجب به خطر افتادن پوشش گیاهی در شهر شده و تبعات منفی درازمدتی بر محیط زیست خواهد داشت. 

بسته‌های کالاهای اساسی هر چند وقت یک بار از سوی تعدادی از نهادهای بین‌المللی توزیع می شود که شامل آرد،‌ برنج، حبوبات و کنسرو است. البته در این مدت با حملات باندهای مسلح به کامیون‌های ورودی از گذرگاه کرم ابوسالم، توزیع کمک‌ها هم قطع شده بود. با این حال هنوز نهادهای خیریه داخلی و بین‌المللی در حال پخت غذا برای تامین وعده‌های غذای گرم برای نیازمندانی هستند که خانه و منابع درآمد خود را از دست دادند. 

همه این‌ها برای رفع نیازهای اساسی ساکنان آواره غزه کافی نیست. ممانعت رژیم اشغالگر از ورود مواد غذایی توسط بخش خصوصی بحران را بدتر کرده و موجب بالارفتن قیمت‌ها شده و با توجه به اوضاع اقتصادی دشوار موجود در نوار غزه، اکثر مردم قدرت خرید کالاهای محدود موجود در بازارها که قیمت آنها دست کم ۱۰ برابر شده، ندارند. 

تعداد کامیون‌های حامل کالاهای تجاری یا کمک‌های بشردوستانه به نوار غزه در روز چقدر است؟ وضعیت گرسنگی در نوار و شهر غزه به کجا رسید؟

تعداد کامیون‌های ورودی بسیار محدود است. هیچ هماهنگی یا رویه مستمری برای ورود کامیون‌ها وجود ندارد. ورود کامیون‌ها بستگی به سیاست مقطعی رژیم اشغالگر دارد؛ از همین‌رو نمی‌توان تعداد دقیق ورود روزانه کامیون‌ها را تخمین زد اما تقریبا به طور میانگین روزانه ۵۰ کامیون وارد می‌شود. البته ممکن بوده که زمانی باشد که چند روز، هیچ کامیونی وارد نشود. رژیم اشغالگر در مقاطعی برای تحت فشار قرار دادن مردم مقاوم غزه، آنها را از برخی کالاهای اساسی محروم می‌کند. برای مثال در تابستان گذشته، آرد کافی، کالاهای دیگر کمیاب بود اما طی دو ماه اخیر آرد هم نایاب شده بود، به طوری که بسیاری از نانوایی‌ها در نوار غزه تعطیل شدند یا یک الی دو عدد هم که فعال بودند، به طور موقت و ساعتی کار می‌کردند. 

از همین‌رو باید گفت که گرسنگی در نوار غزه در نتیجه تداوم تجاوز رژیم اشغالگر و ممانعت اسرائیل از ورود مواد غذایی به نوار غزه ادامه دارد، زیرا وقتی می‌گوییم نهادهای خیریه فعال هستند، این را هم باید در نظر گرفت که به خیلی‌ها در یک روز، در صف دریافت غذا گرم چیزی نمی‌رسد. 

سیاست نظام‌مند اسرائیل در گرسنگی دادن به ملت فلسطین، به خصوص در شمال نوار غزه در راستای اجرای طرح ژنرال‌ها برای تخلیه کامل شمال غزه بوده، در حالی که زنگ خطر به صدا درآمد و گرسنگی ملت فلسطین به دلیل کمبود کمک‌های بشردوستانه و مسدود ماندن گذرگاه‌‎ها به مرحله فاجعه بار رسید. ما از جامعه بین‌المللی می‌خواهیم که اقدام اسرائیل در نقض قوانین بشردوستانه و توافقنامه‌های ژنو، محکوم و وادار به گشودن گذرگاه‌ها کنند. 

وضعیت اماکن اسکان یا چادرهای آوارگان در فصل سرمای کنونی چگونه است؟ 

با نابودی نظام‌مند ساختمان‌های مسکونی و خیلی از مراکز اسکان آوارگان در حملات اسرائیل، شمار قابل توجهی از شهروندان بی‌سرپناه هستند، به خصوص از دو ماه قبل که اسرائیل دستور تخلیه استان شمالی غزه را صادر کرد و بسیاری به شهر غزه آواره شدند اما مراکز اسکان و اردوگاه‌ها ظرفیت این تعداد آواره را نداشتند. از همین‌رو در یک اتاق یا کلاس مدرسه دست کم ۲۰ نفر ساکنند و در فصل سرما، وسیله گرمایشی برای گرم کردن آنجا وجود ندارد و تحمل این شرایط  به خصوص برای کودکان سخت تر شده اما در چادرها که اوضاع بدتر بوده، چون آب باران و سرما به داخل نفوذ می‌کند و در کل تحمل مردم ما در شرایط سرمای کنونی معجزه‌آساست. از همین‌رو فقط راه‌حل اوضاع کنونی، توقف تجاوز اسرائیل و آغاز بازسازی برای بازگشت شهروندان به بقایای خانه‌هایشان است و اینکه خانه‌های از پیش آماده برای آنها فراهم شود تا وقتی که کار بازسازی شروع شود.

وضعیت سوخت‌رسانی به نوار غزه چگونه است؟ 

شهرداری غزه که مقادیر بسیار محدود سوخت دریافت می‌کند و آن هم فقط برای راه‌اندازی چاه‌های آب و بخش اندکی هم برای بخش فاضلاب است، شهرداری غزه روزانه به دست کم هفت هزار لیتر سوخت نیاز دارد که رژیم اشغالگر از تامین آن خودداری می‌کند. 

رژیم صهیونیستی برای راه‌اندازی خودروها یا توربین‌های برق یا گاز پخت‌وپز هرگز اجازه ورود سوخت را نمی‌دهد و از همین‌رو متوسل شدن شهروندان به جایگزین‌های ابتدایی برای استفاده‌های روزمره خود، موجب بروز آسیب‌های زیست محیطی و بیماری در کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌شود. 

آیا در شهر غزه هیچ فعالیت اقتصادی وجود دارد؟ 

رژیم اشغالگر از همان هفت اکتبر ۲۰۲۳ با نابود کردن همه جوانب زندگی اقتصادی و بازارها، کسب‌وکارها و کارخانه‌ها و کارگاه‌ها و انبارها، بخش تجاری و اقتصادی شهر را تا حد بسیار زیادی فلج کرد. در حال حاضر اکثر فعالیت‌های تجاری در شهر غزه محدود به دستفروش‌هاست که در خیابان‌ها و اماکن باز بساط می‌کنند و تعداد محدودی کالا را به فروش می‌رسانند که بسیار هم گران است. 

آیا امکان صید ماهی در سواحل غزه وجود دارد؟ 

در سایه جنگ بی‌وقفه و محدودیت‌های اعمالی در نوار غزه، بخش ماهیگیری هم خسارت زیادی دید. با وجود اینکه ماهیگیری از منابع اصلی درآمد مردم غزه بود اما شرایط کنونی ماهیگیری را بسیار دشوار کرد. چالش‌های زیادی از جمله اینکه دیگر مناطق دارای مجوز صید از سوی رژیم اشغالگر وجود ندارد، برای ماهیگیران وجود دارد. این رژیم همه آب‌های غزه را ممنوع کرده و از همین‌رو امکان ماهیگیری وجود ندارد. نیروی دریایی اسرائیل به سمت هر ماهیگیری که به خود جرات رفتن به سمت دریا را بدهد، تیراندازی می‌کند. رژیم اشغالگر از همان ابتدای جنگ خیلی از قایق‌های ماهیگیری را مورد هدف قرار داد. ضمن اینکه در حال حاضر دیگر ابزارها نظیر تور ماهی و سوخت قایق هم اندک است. از همین‌رو ماهیگیران امکان از سر گیری طبیعی کار و حرفه خود را ندارند و فقط در محدوده بسیار نزدیک به ساحل و آن هم دور از چشم اسرائیل شاید برخی ماهیگیران به خود جرات نزدیک شدن به ساحل را بدهند که آن هم عاری از خطر نیست. 

نظر شما درباره میزان فقر در شهر غزه چیست؟ 

در جریان تجاوز نظامی اسرائیل به نوار غزه، میزان فقر در شهر به شکل قابل توجهی بیشتر شد. بیش از ۸۰ درصد مردم غزه زیر خط فقر هستند. این وضعیت ناشی از تخریب زیرساخت‌ها، وخامت اقتصاد داخل،‌ قطع راه‌های کسب درآمد در نتیجه محاصره مستمر است؛ کما اینکه بسیاری از ساکنان غزه شغل خود را به دلیل خسارت زیادی که به نهادهای اقتصادی و تجاری وارد شده، از دست دادند. با وجود کمک‌های بشردوستانه‌ای که به نوار غزه می‌رسد اما کفاف نیازهای اساسی شهروندان را به دلیل افزایش تعداد فقرا و آوارگان نمی‌کند، کما اینکه کارمندان بخش دولتی و شهرداری‌ها، حقوق خود را دریافت نکردند و فقط به کمک‌های اندک و غیرکافی وابسته هستند. 

آیا زباله‌های انباشته شده در سطح شهر غزه جمع‌آوری شد؟ 

بله اقداماتی برای جمع‌آوری آوار و زباله‌ها انجام شده است. حدود ۱۶۰ هزار تن زباله در خیابان‌های غزه جمع شده بود، زیرا رژیم اشغالگر مانع رسیدن نیروهای شهرداری به محل جمع‌آوری زباله‌ها را می‌داد یا خودروهای مخصوص جمع‌آوری زباله را هدف گرفته یا سوخت راه‌اندازی آنها نبود اما شهرداری با کمک نهادهای داخلی و بین‌المللی تاکنون موفق به جمع‌آوری یک سوم زباله‌های انباشته در راه‌ها و محله‌های شهر شده که این امر به کاستن از بحران بهداشتی و محیط زیستی کمک کرده است. 

آیا امکان بازسازی نوار غزه بعد از جنگ وجود دارد؟ 

مطمئنا غزه بازسازی خواهد شد اما این امر مستلزم همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی برای تامین امکانات لازم است. البته در وهله نخست باید همه گذرگاه‌ها باز و محاصره تحمیلی علیه غزه به طور کامل رفع شود تا اجازه ورود کالاها و مواد ضروری و ادوات لازم داده شود. همچنین باید طرح‌های عمرانی بزرگی برای بازسازی آماده و به اجرا گذاشته شود، به نحوی که زیرساخت‌های آن برای مواجهه با شرایط دشوار در هر زمانی اعم از جنگ یا بلایای طبیعی آماده تر باشد و همه اینها ممکن است. 

آیا هیچ کمک مالی از سوی جامعه بین‌الملل و کشورهای عربی و غیره دریافت می‌کنید؟ 

در جریان تجاوز نظامی اسرائیل به غزه، شهرداری غزه با دشواری‌های زیادی در دستیابی به کمک‌های مالی جامعه بین‌المللی و کشورهای عربی مواجه بوده است. شماری از کشورهای جهان و کشورهای منطقه کمک‌های بشردوستانه و غذایی به ساکنان غزه ارائه کردند اما کمک برای بازسازی زیرساخت‌ها یا تعمیر آسیب‌های وارده به آنها بسیار محدود و اندک بوده است. 

شهرداری غزه هم از ۷ اکتبر با نابودی اماکن خدمت‌رسانی آن و ادوات سبک و سنگین آن در خدمات‌رسانی، دچار مشکل شد. افزون بر اینکه در نیروی کار هم با کمبود مواجه هستیم، زیرا ۶۰ درصد کارمندانمان با جنگ به جنوب نوار غزه آواره شدند. شهرداری مثل همه مدتی که از آغاز جنگ می‌گذرد با مشکل شدید کمبود توربین‌های تولید برق، سوخت و ابزارهای لازم برای تعمیر زیرساخت‌ها یا ادوات و ماشین‌ها مواجه است. 

آیا کشورهای عربی به شما کمک‌های مالی و غیرمالی داشته‌اند؟ 

تامین منابع مالی برای ما در شهرداری نظیر دیگر ارگان‌ها بسیار سخت است. کمک‌های مالی بسیار اندک بوده و تاثیر قابل توجهی در وضعیت خدمت‌رسانی نداشته است. کارمندان و کارگران ما حقوق نگرفته‌اند و برای تامین غذا،‌ لباس و دارو به کمک‌های بشردوستانه نیازمندند. 

آیا کمک‌های دیگر هوایی به روی غزه پرتاب می‌شود؟ از اسکله آمریکایی چه خبر؟ 

در یک ماه خیر که هیچ کمک هوایی به غزه نرسیده است. در خصوص اسکله آمریکایی هم به واقع ما هیچ اطلاعاتی درباره این بندر نداریم، زیرا در منطقه تحت اشغال ارتش اسرائیل بوده و امکان دسترسی ما به آنجا وجود ندارد اما اطلاعاتی که به ما رسیده حاکی است که کار آنجا متوقف شده و کمک‌هایی که قبلا به آنجا می‌رسید، محدود بوده و هرگز جایگزین گذرگاه‌های زمینی نمی‌شود. 

از همین‌رو از جامعه بین‌المللی می‌خواهیم که برای بازگشایی همه گذرگاه‌ها و رسیدن همه کمک‌های بشردوستانه اقدام کنند تا جان مردم رنج دیده غزه را نجات دهد. همچنین برای رفع محاصره کامل نوار غزه که از ۱۷ سال قبل علیه این منطقه اعمال شده و از جمله عوامل عملیات طوفان‌الاقصی بود، همه پای کار بیایند و اسرائیل را در این خصوص تحت فشار قرار دهند. 

در حال حاضر کالاهای کمیاب در بازارهای غزه چیست؟ 

وضعیت بازارها در نوار غزه فاجعه بار است. در واقع دیگر بازاری وجود ندارد و همه آنها و تاسیسات اقتصادی ویران شده‌اند. به همین جهت نیز گفته می‌شود که بخش تجاری و اقتصادی فلج است، چون گذرگاه‌ها بسته بوده، کالاها کمیاب و گران شدند. بسیاری از مردم چون منبع درآمد ندارند، پولی برای خرید کالاهای موجود را هم ندارند و اگر بتوانند، دو عدد سیب زمینی، خیار یا پیاز را تهیه کنند، کار شاقی کرده‌اند. در واقع همین را هم بیش‌تر از یک بار در ماه نمی‌توانند که بخرند.

نقش شهرداری غزه در کمک به مردم غزه چگونه است؟ 

در سایه تداوم تجاوز اسرائیل به شهر غزه، شهرداری غزه یکی از ارکان اصلی حمایت از مقاومت مردم است. با وجود همه چالش‌های بزرگ و در راس آن تخریب زیرساخت‌ها و کمبود منابع،‌ شهرداری غزه با همه ظرفیت و توان خود خدمات اساسی را به شهروندان ارائه می‌دهد. 

در بخش آب، تلاش‌های بزرگی برای تامین آب شهروندان و جبران خسارت بزرگ وارد شده به چاه‌ها و پمپاژ آب شده و در تامین سوخت برای کشیدن آب از چاه با مشقت زیادی مواجهیم. ضمنا در حال حاضر، جمع‌آوری زباله‌ها از خیابان‌ها و مراکز اسکان آوارگان، در حد امکانات موجود انجام می‌شود تا مانع گسترش بیماری در شرایط بهداشتی وخیم کنونی شود. همچنین مسائل مربوط به جمع‌آوری فاضلاب و همچنین آوارهای از مسیر راه‌های اصلی به منظور تسهیل در عبور خودروهای امدادی و ضروری از دیگر وظایف دیگر شهرداری است. بنابراین با وجود امکانات اندک به مسؤولیت خود در کاستن از رنج شهروندان و تقویت مقاومت آنها عمل می‌کنیم.