تغییرات فرآیند مالیات‌ستانی در استفاده از اطلاعات پالایش‌شده چک‌های تجاری

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ محمد برزگری، معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور بعدازظهر امروز در نشست وضعیت مالیات مشاغل در سال جاری، از پیش‌بینی سازوکارهایی برای بررسی حساب‌های بانکی مشکوک به تجاری، چک‌های انتقالی و آثار اقتصادی جنگ در محاسبه مالیات اصناف خبر داد و اظهار کرد: با توجه به شرایط خاص کشور، امسال فرآیند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل با تغییراتی همراه شده است و تلاش می‌کنیم ضمن تداوم روند تأمین درآمدهای دولت، شرایط مؤدیان نیز در محاسبات مالیاتی مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به تأخیر در آغاز فرآیند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل افزود: در سال‌های گذشته، این فرآیند معمولاً در ۱۵ تا ۲۰ روز پایانی فصل بهار و خرداد ماه هر سال آغاز می‌شد، اما امسال به دلیل شرایط پیش‌آمده، عملیات مالیات‌ستانی با ۵ ماه امهال و از چهارشنبه ۲۹ مهرماه آغاز شد و به این ترتیب، زمان بیشتری برای انجام این فرآیند در نظر گرفته شده است.

معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور با بیان اینکه در ۵ ماه گذشته، اجرای فرآیند مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل به دلیل شرایط کشور به تعویق افتاده بود، گفت: این تصمیم با توجه به اقتضائات موجود و پس از پیگیری‌های لازم از مراجع قانونی اتخاذ شد. در ادامه نیز تلاش می‌کنیم روند بهبود فرآیندهای مالیاتی در بخش‌های مختلف، از جمله مالیات‌ستانی از صاحبان مشاغل، استمرار داشته باشد.

برزگری در تشریح تغییرات اعمال‌شده در دستورالعمل امسال، به حساب‌های بانکی مشکوک به تجاری اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته، اطلاعات مربوط به این حساب‌ها با همکاری بانک مرکزی در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می‌گرفت و برای بررسی وضعیت آن‌ها، به‌تدریج سازوکارهای سیستمی ایجاد شد.

وی افزود: در برخی موارد، افرادی که پرونده مالیاتی داشتند، اعلام می‌کردند بخشی از واریزی‌های حساب‌های شناسایی‌شده به‌عنوان حساب مشکوک به تجاری، ارتباطی با فعالیت اقتصادی و تجاری آن‌ها ندارد. به همین دلیل، در دستورالعمل امسال پیش‌بینی شده است که این افراد بتوانند سهم تراکنش‌های غیرتجاری خود را اعلام کنند.

به گفته برزگری، بر این اساس، مؤدیان می‌توانند میزان فعالیت تجاری خود را از تراکنش‌های غیرتجاری تفکیک کنند و محاسبات مالیاتی بر مبنای اطلاعات و میزان فعالیت تجاری اعلام‌شده و بررسی‌های مربوط انجام شود.

معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور استفاده از اطلاعات پالایش‌شده چک‌های تجاری را از دیگر تغییرات فرآیند مالیات‌ستانی در سال جاری برشمرد و بیان کرد: اطلاعات مربوط به چک‌های تجاری در سال‌های گذشته نیز تا حدودی در اختیار سازمان قرار داشت، اما امسال امکان استفاده از اطلاعات پالایش‌شده این چک‌ها فراهم شده است.

وی اضافه کرد: در محاسبه تراکنش‌های مرتبط با چک، باید از احتساب مجدد مبالغی که در حساب‌های بانکی اشخاص منعکس شده‌اند، جلوگیری شود. برای مثال، زمانی که صادرکننده چک مبلغ آن را به حساب شخص دیگری واریز می‌کند، این جابه‌جایی در اطلاعات بانکی طرفین قابل مشاهده است؛ بنابراین، این موارد نباید به‌گونه‌ای محاسبه شوند که یک فعالیت مالی چند بار در برآورد فعالیت تجاری اشخاص اثر بگذارد.

برزگری با اشاره به پیش‌بینی سازوکاری برای چک‌های انتقالی افزود: ممکن است چکی در جریان معامله‌ای غیرتجاری، مانند خریدوفروش ملک، به شخص دیگری منتقل شده باشد. در این موارد نیز امکان اعلام توضیحات و تفکیک مبالغ غیرمرتبط با فعالیت تجاری در نظر گرفته شده است تا محاسبات مالیاتی بر مبنای اطلاعات اصلاح‌شده انجام شود.

وی تأکید کرد: در این فرآیند، مؤدیان باید میزان مبالغ مرتبط و غیرمرتبط با فعالیت تجاری خود را اعلام کنند تا مبالغی که فعالیت تجاری محسوب نمی‌شوند، در محاسبات مالیاتی لحاظ نشوند.
برزگری با اشاره به آثار جنگ بر فعالیت‌های اقتصادی در سال گذشته گفت: یکی دیگر از موضوعاتی که در محاسبات مالیاتی امسال مورد توجه قرار گرفته، آثار جنگ بر عملکرد اقتصادی صاحبان مشاغل است.

وی با بیان اینکه تأثیر جنگ بر فعالیت‌های اقتصادی در مناطق مختلف کشور یکسان نبوده است، افزود: برخی کسب‌وکارها به دلیل شرایط جنگی با کاهش فعالیت مواجه شدند، در حالی که میزان تأثیرپذیری مناطق و مشاغل مختلف از این شرایط متفاوت بوده است. از این رو، تلاش کردیم این تفاوت‌ها در محاسبات مالیاتی مورد توجه قرار گیرد.

این مقام مسئول در سازمان امور مالیاتی درباره نحوه محاسبه مالیات صاحبان مشاغل تصریح کرد: در محاسبات مالیاتی امسال، علاوه بر نوع فعالیت، سابقه مالیاتی و اطلاعات مربوط به تراکنش‌های بانکی و چک‌های انتقالی، میزان تأثیرپذیری مشاغل از شرایط جنگی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: برای مؤدیانی که محاسبات مالیاتی آن‌ها بر اساس اطلاعات دستگاه‌های کارت‌خوان و میزان فروش انجام می‌شود، بخشی از آثار جنگ به‌طور طبیعی در اطلاعات فروش منعکس شده است؛ زیرا کاهش فعالیت و فروش، در داده‌های مربوط به عملکرد اقتصادی آن‌ها قابل مشاهده است. با این حال، برای سایر گروه‌ها که محاسبات مالیاتی آن‌ها بر اساس سابقه یا نوع فعالیت و محل استقرار انجام می‌شود، تعدیلات بیشتری با توجه به آثار جنگ در نظر گرفته شده است.

معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور ادامه داد: در این زمینه، تلاش شده است تفاوت میزان آسیب‌پذیری استان‌ها و گروه‌های شغلی در محاسبات لحاظ شود و اطلاعات تکمیلی مؤدیان نیز تا حد امکان مورد استفاده قرار گیرد.

برزگری با اشاره به تسهیلات پیش‌بینی‌شده برای پرداخت مالیات صاحبان مشاغل گفت: با توجه به اینکه فرآیند مالیات‌ستانی امسال با تأخیر آغاز شده و مؤدیان در ماه‌های گذشته با شرایط خاصی مواجه بوده‌اند، امکان پرداخت مالیات در بازه زمانی ۵ تا ۸ ماه در نظر گرفته شده است.

وی افزود: مدت تقسیط مالیات با توجه به سازوکارهای پیش‌بینی‌شده و شرایط مربوط تعیین می‌شود و آثار ناشی از جنگ نیز در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است.

معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به مشوق‌های مرتبط با صدور صورتحساب الکترونیکی اظهار کرد: در دستورالعمل امسال، میزان بخشودگی جرایم مربوط به ماده ۲۲ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، متناسب با میزان رعایت الزامات صدور صورتحساب الکترونیکی پیش‌بینی شده است.
 وی افزود: این بخشودگی بر اساس ضوابط تعیین‌شده و متناسب با میزان صدور یا عدم صدور صورتحساب الکترونیکی اعمال می‌شود.

برزگری با اشاره به آغاز تدریجی بارگذاری اطلاعات مالیاتی از چهارشنبه ۲۹ مهرماه تا ۱۵ آبان‌ماه، از صاحبان مشاغل خواست برای پیگیری وضعیت مالیاتی خود تا زمان دریافت پیامک اطلاع‌رسانی سازمان صبر کنند.

وی توضیح داد: اطلاعات مؤدیان به‌تدریج در سامانه بارگذاری می‌شود و مراجعه زودهنگام، پیش از دریافت پیامک، ضرورتی ندارد. از این رو، توصیه می‌شود صاحبان مشاغل پس از دریافت پیامک و تکمیل اطلاعات مربوط به پرونده خود به سامانه مراجعه کنند.

معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور با تأکید بر اینکه مراجعه به سامانه به‌خودی‌خود موجب تغییر مالیات مقطوع نمی‌شود، گفت: اگر مؤدی مالیات تعیین‌شده را بپذیرد، می‌تواند مطابق ضوابط از امکان تقسیط استفاده کند؛ اما در صورت نپذیرفتن مالیات مقطوع، باید مطابق مقررات قانونی نسبت به ارائه اظهارنامه اقدام کند تا پرونده وی در فرآیند رسیدگی مالیاتی قرار گیرد.

وی افزود: همچنین مؤدیانی که اطلاعات مربوط به حساب‌های مشکوک به تجاری یا چک‌های انتقالی آن‌ها نیازمند اصلاح است، می‌توانند موارد مربوط را اعلام کنند. در مقابل، اگر اطلاعات جدیدی درباره میزان فعالیت اقتصادی مؤدی به دست سازمان برسد که پیش‌تر اعلام نشده باشد، این اطلاعات نیز در چارچوب مقررات بررسی خواهد شد.

برزگری یکی دیگر از تغییرات امسال را افزایش شفافیت درباره مبنای محاسبه مالیات مقطوع عنوان کرد و گفت: یکی از نگرانی‌های صاحبان مشاغل، افزایش مالیات نسبت به سال‌های گذشته و ابهام درباره نحوه محاسبه آن بوده است. به همین دلیل، امسال توضیحاتی درباره مبنای محاسبه مالیات در فرم‌های مربوط درج می‌شود.

وی افزود: در این توضیحات، برآورد سازمان از سطح سود ماهانه مؤدی که مبنای محاسبه مالیات قرار گرفته، به‌صورت قابل فهم‌تری ارائه می‌شود تا صاحبان مشاغل بتوانند درک روشن‌تری از مبنای تعیین مالیات خود داشته باشند.

معاون تحول هوشمند سازمان امور مالیاتی کشور ادامه داد: این اقدام با هدف پاسخ‌گویی به ابهامات مؤدیان درباره تغییر مبلغ مالیات نسبت به سال‌های گذشته انجام شده است. همچنین در پرونده‌هایی که یک مؤدی چند واحد یا پرونده مالیاتی دارد، تلاش شده است اطلاعات به‌گونه‌ای ارائه شود که نحوه محاسبه مالیات با در نظر گرفتن اطلاعات سایر پرونده‌های مرتبط، روشن‌تر باشد.

برزگری در پایان با اشاره به معافیت‌های مالیاتی صاحبان مشاغل گفت: معافیت‌ها و نرخ صفر مالیاتی نیز با توجه به کد فعالیت و شرایط قانونی مربوط به هر مؤدی در محاسبات لحاظ می‌شود.