تنگه هرمز نفتکش‌های کهنه را گران‌تر از نو کرد

به گزارش اقتصاد معاصر؛ قیمت نفتکش‌های دست‌دوم برای نخستین بار از بهای نفتکش‌های نو پیشی گرفت. این اتفاق در پی جهش بی‌سابقه کرایه حمل نفت در مسیر خلیج فارس به آسیا رخ داده و بازار کشتی‌های نفتکش را با یک تحول کم‌سابقه روبه‌رو کرده است.
به گزارش فایننشال تایمز، قیمت نفتکش‌هایی که بین ۵ تا ۱۰ سال عمر دارند به‌شدت افزایش یافته است. این رشد قیمت در حالی رخ می‌دهد که نرخ کرایه نفتکش‌های بسیار بزرگ موسوم به «وی‌ال‌سی‌سی» در مسیر خلیج فارس به آسیا به رکورد بی‌سابقه‌ای در حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار در روز رسیده است. هر یک از این نفتکش‌ها می‌تواند نزدیک به دو میلیون بشکه نفت را جابه‌جا کند.
جنگ و ناامنی در منطقه، تنگه هرمز را دیگر مثل گذشته مسیر عادی عبور نفتکش‌ها نکرده است. کشتی‌ها نمی‌توانند راحت از این تنگه رد شوند و مجبورند مسیرهای بسیار طولانی‌تری را طی کنند.
پالایشگاه‌های هند و آسیا نیز به جای خرید نفت از خاورمیانه، به سراغ برزیل و آفریقا و دریای شمال رفته‌اند؛ مسیرهایی که رسیدنشان ۳۰ تا ۴۰ روز طول می‌کشد.
نتیجه این وضعیت، کم شدن تعداد کشتی‌های آزاد در بازار است. وقتی کشتی‌ها مدت بیشتری در سفر هستند، تعداد کشتی‌های آماده کم می‌شود و کرایه حمل بالا می‌رود. هم‌اکنون حدود ۱۵ درصد از کل ناوگان نفتکش‌های جهان در سواحل عمان منتظر هستند و هر نفتکش غول‌پیکر تا ۱۰ روز بیکار می‌ماند تا محموله‌اش را تحویل بگیرد.
نفتکش نو را که از کارخانه سفارش می‌دهند، ساختش چند سال زمان می‌برد. اما در شرایط فعلی که کرایه روزانه یک نفتکش غول‌پیکر به یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار رسیده، هیچ خریداری حاضر نیست چند سال منتظر بماند و این درآمد سرشار را از دست بدهد. به همین دلیل، خریداران به سراغ کشتی‌های موجود می‌روند که همین امروز قابل استفاده‌اند.
از سوی دیگر، صاحبان کشتی‌ها نیز ترجیح می‌دهند ناوگان خود را نگه دارند تا از کرایه‌های فوق‌العاده بالای فعلی بهره ببرند. این دو عامل در کنار هم، عرضه کشتی در بازار را کم کرده و قیمت‌ها را به‌شدت بالا برده است. 
در چنین شرایطی، «زمان تحویل» به عامل تعیین‌کننده قیمت تبدیل شده و کشتی‌های دست‌دوم که سریع‌تر به چرخه درآمد وارد می‌شوند، گران‌تر از نمونه‌های نو فروخته می‌شود.
بر همین اساس، هفته گذشته چند نفتکش که پیش از سال ۲۰۱۶ ساخته شده‌اند، هر یک به قیمتی بالغ بر ۱۵۰ میلیون دلار فروخته شدند. این در حالی است که بهای یک نفتکش نو به‌طور میانگین حدود ۱۳۵ میلیون دلار است. حتی یک نفتکش نسبتاً جدید نیز به قیمت ۲۰۰ میلیون دلار و با شرط تحویل سریع معامله شده که یکی از گران‌ترین قراردادهای ثبت‌شده در این بازار به شمار می‌رود. بر پایه گزارش فایننشال تایمز، ارزش نفتکش‌ها به‌طور کلی نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود یک‌سوم افزایش یافته است.
بخش دیگری از این تقاضا به سیاست شرکت‌های ملی نفت خاورمیانه بازمی‌گردد که می‌خواهند ناوگان اختصاصی خود را در اختیار داشته باشند. 
این کار به آن‌ها امکان می‌دهد کنترل بیشتری بر صادراتشان داشته باشند و وابستگی‌شان به اجاره کشتی را کم کنند؛ موضوعی که با توجه به خطرهای پیرامون تنگه هرمز اهمیت دوچندان پیدا کرده است.
در همین چارچوب، گروه انرژی «أدنوك» امارات در دو ماه گذشته دست‌کم شش نفتکش غول‌پیکر خریده است. این رقم بر اساس داده‌های شرکت مشاوره دریایی «درويری» به دست آمده است. همچنین دلالان از تقاضای خریدارانی خبر می‌دهند که به دنبال کشتی برای حمل نفت عراق هستند.
به نوشته فایننشال تایمز، این بازار ممکن است در صورت کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیک و بازگشت رفت‌وآمد دریایی در تنگه هرمز به حالت عادی، با یک اصلاح قیمتی روبه‌رو شود. با این حال، به احتمال زیاد نرخ کرایه حمل همچنان بالاتر از سال‌های گذشته باقی خواهد ماند./فارس