ظرفیت ۷ هزار مگاواتی نیروگاه‌های خورشیدی و موانع پیش‌رو

به گزارش اقتصاد معاصر؛ میرسامان پیشوایی، رئیس سابق سازمان ملی بهره‌وری، با تشریح آخرین وضعیت توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در کشور، از بهره‌برداری حدود ۷ هزار مگاوات پروژه خورشیدی خبر داد و تأمین ارز و واردات تجهیزات را از مهم‌ترین موانع پیش‌روی این پروژه‌ها عنوان کرد.

افزایش شتابان سهم انرژی خورشیدی در سبد انرژی کشور

پیشوایی با اشاره به رشد قابل‌توجه سهم انرژی خورشیدی در سبد انرژی کشور اظهار کرد: انرژی خورشیدی در ظرف یک سال گذشته سهم خود را به‌طور قابل‌توجهی در سبد انرژی کشور افزایش داده است؛ در حال حاضر پروژه‌های متعددی داریم و نزدیک به ۷۰۰۰ مگاوات انرژی خورشیدی در کشور در دست اقدام و بهره‌برداری است که بخش عمده و شتابان آن مربوط به یک سال اخیر است.

وی افزود: این اتفاق ناشی از یک تصمیم و اراده جدی در دولت و سرمایه‌گذاری مناسبی است که از طریق صندوق توسعه ملی انجام شده و تاکنون حدود ۲.۶ میلیارد دلار تخصیص و اقدام انجام شده است.

پیشوایی با تأکید بر محدودیت‌های ذاتی انرژی خورشیدی تصریح کرد: این رشد بسیار قابل‌توجه است، اما انرژی خورشیدی از یک حدی بیشتر نمی‌تواند وارد سبد انرژی کشور شود، زیرا تولید برق آن پیوسته و پایدار در طول ۲۴ ساعت نیست؛ تولید در ساعاتی از طول روز به اوج می‌رسد و در شب به صفر می‌رسد.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین استفاده از انرژی خورشیدی بیشتر برای پیک‌زدایی، به‌ویژه پیک بار ظهر، مناسب است. اگر بخواهیم در ساعات غیرآفتابی از آن استفاده کنیم، نیازمند سیستم‌های ذخیره‌ساز باتری هستیم که هزینه‌های خاص خود را دارد.

این کارشناس با اشاره به مزیت‌های اقتصادی انرژی خورشیدی گفت: با این حال، چون هزینه این انرژی بسیار پایین است و شاخص LCOE آن به‌شدت کاهش یافته، سرعت احداث و بهره‌برداری آن بسیار بالاست و یک انرژی کاملاً پاک و سبز است. در سطح بین‌المللی نیز توصیه می‌شود حداقل ۲۰ تا ۳۰ درصد از سبد انرژی کشور‌ها به این حوزه اختصاص یابد.

ورود ۱۳۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی به شبکه برق

پیشوایی با تشریح آخرین وضعیت پیشرفت طرح ۷ هزار مگاواتی خورشیدی اعلام کرد: از این طرح ۷ هزار مگاواتی، تاکنون حدود ۱۳۰۰ مگاوات به بهره‌برداری رسیده و وارد شبکه سراسری برق کشور شده است.

وی پیش‌بینی کرد: طبق برنامه‌ریزی‌ها و پیش‌بینی‌ها، تا پایان تابستان یا اوایل مهرماه این رقم به حدود ۲۴۰۰ تا ۲۵۰۰ مگاوات خواهد رسید، چرا که بسیاری از این نیروگاه‌ها به پیشرفت فیزیکی بالای ۸۰ تا ۹۰ درصد رسیده‌اند.

پیشوایی با اشاره به سهم سامانه‌های انشعابی افزود: علاوه بر اینها، حدود ۱۰۰۰ مگاوات نیز مربوط به سامانه‌های انشعابی، یعنی نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی خانگی و صنایع کوچک، است که به خطوط انتقال و پست‌های بزرگ نیاز ندارند، اما فرآیند اجرای آنها به دلیل پراکندگی، کمی کندتر پیش می‌رود.

تأمین ارز و واردات تجهیزات؛ دو مانع اصلی توسعه خورشیدی

وی درباره علت تعویق برخی زمان‌بندی‌ها و وعده‌ها تصریح کرد: در این زمینه دو مانع اصلی و اساسی وجود دارد؛ نخست تخصیص و تأمین ارز. با توجه به شرایط اقتصادی کشور، مدیریت منابع ارزی توسط بانک مرکزی با محدودیت‌هایی روبه‌روست و تخصیص ارز به پروژه‌ها همواره سر موعد انجام نمی‌شود و معمولاً با تأخیر‌هایی همراه است.

پیشوایی دومین مانع را واردات تجهیزات عنوان کرد و گفت: تجهیزات پنل‌ها بخش عمده‌شان وارداتی هستند. به دلیل شرایط منطقه‌ای، تنش‌ها و چالش‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، فرآیند واردات کالا با تأخیر مواجه می‌شود و تأخیر در رسیدن پنل و تجهیزات یعنی توقف یا کندی اجرای پروژه و نصب سازه‌ها.

خورشیدی در ۳ ماه ساخته می‌شود؛ حرارتی چند سال زمان می‌برد

پیشوایی با اشاره به مزیت سرعت احداث نیروگاه خورشیدی نسبت به نیروگاه‌های حرارتی اظهار داشت: از نظر زمان ساخت، یک نیروگاه حرارتی معمولاً چند سال زمان می‌برد، اما در نیروگاه خورشیدی اگر زمین آماده و تجهیزات وارد سایت شده باشد، ظرف مدت ۳ تا ۴ ماه می‌توان یک مزرعه خورشیدی را به‌طور کامل احداث و وارد مدار کرد.

وی درباره جذابیت تعرفه‌ها و شرایط برای ورود مردم و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی گفت: در طرح‌های ۷ و ۸ هزار مگاواتی، میزان تقاضای سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به‌مراتب بیشتر از ظرفیت اعلام‌شده بود که نشان‌دهنده توجیه اقتصادی و جذابیت آن برای سرمایه‌گذار است.

تسهیلات بانکی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی

پیشوایی با اشاره به مدل‌های حمایتی برای بخش خانگی تصریح کرد: برای مردم و بخش خانگی نیز مدل‌هایی در قالب وام‌های ریالی و تسهیلات بانکی با همکاری وزارت نیرو و شبکه بانکی پیش‌بینی شده است.

 واگذاری پروژه‌ها به بخش خصوصی

وی با اشاره به نقش سازمان ساتبا در این پروژه‌ها تأکید کرد: اصل سیاست بر این است که دستگاه‌های دولتی صرفاً سیاست‌گذار و تسهیل‌گر باشند، نه مجری و اپراتور. ساتبا به هیچ وجه قصد نیروگاه‌داری ندارد، نقش ساتبا صرفاً این بوده که برای افزایش سرعت کار و کاهش هزینه‌ها، قرارداد‌های تجمیعی برای واردات تجهیزات در حجم بالا منعقد کند تا تجهیزات سریع‌تر تأمین و در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد، بر اساس چارچوب‌های قانونی، حتی اگر مجموعه‌ای توسط بخش دولتی احداث اولیه شود، حتماً باید به بخش خصوصی واگذار شود؛ کما اینکه تاکنون نزدیک به ۱۰۰۰ مگاوات از این ظرفیت‌ها به بخش خصوصی واگذار شده است.

جهش ظرفیت خورشیدی کشور تا پایان سال

پیشوایی در پایان افزود: ان‌شاءالله تا پایان سال ظرفیت انرژی خورشیدی کشور جهش چشمگیری خواهد داشت و به عددی حدود ۷ تا ۸ هزار مگاوات نزدیک خواهیم شد که گامی بسیار اساسی برای رفع ناترازی برق و تقویت امنیت انرژی کشور به شمار می‌رود./ تسنیم